Nám: Nguyên nhân gây nám, chẩn đoán và điều trị

 Tác giả: Jae Dong Lee

Dịch: Bs. Trương Tấn Minh Vũ

nhathuocngocanh.com – Để tải file PDF của bài viết Nám: Nguyên nhân gây nám, chẩn đoán và điều trị, xin vui lòng click vào link ở đây.

Giới thiệu

Định nghĩa nám

Nám là một tình trạng tăng sắc tố da thường xảy ra ở những vùng da tiếp xúc nhiều với ánh nắng, đặc biệt là mặt. Nám hiếm khi xảy ra trước tuổi dậy thì và thường được thấy ở phụ nữ, đặc biệt là phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ. Nám cũng được thấy ở 10% nam giới. Nám mới thường phát sinh và tình trạng nám hiện có có thể nặng hơn khi mang thai. Các triệu chứng biểu hiện dưới dạng các dát màu nâu với bờ không đều và xuất hiện đối xứng ở vùng da tiếp xúc ánh sáng mặt trời trên mặt, thường được hợp nhất thành một hình dạng lưới. Nám bị tối màu đi bởi ánh sáng mặt trời, trở nên tệ hơn vào mùa hè và cải thiện trong mùa đông, tức là có sự thay đổi theo mùa. Nám phổ biến ở phụ nữ châu Á và gốc Tây Ban Nha sống ở những nơi có ánh nắng mạnh, xảy ra thường xuyên ở bệnh nhân có loại da IV, V và VI theo Fitzpatrick [1].

Nám có thể được phân loại thành ba loại theo các kiểu hình trên khuôn mặt: giữa mặt, má và hàm dưới (Hình 12.1). Kiểu hình giữa mặt chiếm 63% trường hợp và ảnh hưởng đến trán, mũi, cằm và môi trên. Kiểu hình ở má chiếm 21% và chỉ giới hạn ở mũi và má. Kiểu hình hàm dưới chiếm 16% các trường hợp và xuất hiện dọc theo hàm dưới. Một kiểu hình mới hơn được gọi là nám ở bên ngoài mặt, có thể xảy ra trên các bộ phận không phải trên mặt, gồm cổ, xương ức và chi trên [1]. Việc phân loại nám theo phân bố dường như không có ý nghĩa về mặt lâm sàng, tuy nhiên, theo kinh nghiệm chúng tôi thấy rằng nám dưới mắt có khả năng kháng trị.

Nám cũng có thể được phân thành ba loại theo mô học, theo độ sâu của sắc tố melanin: biểu bì, bì và hỗn hợp. Đèn Wood dùng để phân biệt giữa nám biểu bì và nám bì, nám biểu bì nổi lên trong khi nám bì thì không. Nám biểu bì đáp ứng tốt hơn với điều trị tại chỗ so với nám bì [1].

 Hình 12.1 Các loại nám theo sự phân bố

Lee và cộng sự đã nghiên cứu 411 bệnh nhân bị nám tại năm bệnh viện đại học ở Hàn Quốc [3]. Nám được phân thành ba loại. Các bờ bình thường với màu nâu được phân loại là nám biểu bì. Các bờ không đều với màu hơi xanh được phân loại là nám bì. Khi có cả hai loại biểu bì và bì thì được phân loại là nám hỗn hợp. Theo nghiên cứu này, 36% (145 bệnh nhân) có nám biểu bì, 64% (235 bệnh nhân) có nám hỗn hợp, nhưng không có nám bì. Kar và cộng sự thực hiện sinh thiết trên bệnh nhân nám ở Ấn Độ [4]; 51,66% (31 bệnh nhân) là loại biểu bì, 48,33% (29 bệnh nhân) là loại hỗn hợp và không có loại bì. Kết quả tương tự như nghiên cứu ở trên. Dựa trên kết quả của cả hai nghiên cứu, tôi cho rằng nám hỗn hợp chiếm tỷ lệ cao trong tổng số bệnh nhân bị nám, do đó, việc điều trị nám thường khó và tốn nhiều thời gian. Tôi cũng nghĩ rằng không có nhiều trường hợp nám bì.

Chẩn đoán phân biệt nám

Chẩn đoán phân biệt đối với nám bao gồm bớt Ota, bớt Hori (ABNOM), tăng sắc tố da do thuốc, hồng ban rối loạn sắc tố (EDP), lichen planus sắc tố, ranh giới giữa vết bỏng da và vùng da sáng hơn sau đó, lichenoid bùng phát do thuốc, bệnh hắc tố Riel, tăng sắc tố sau viêm (PIH), rối loạn sắc tố trưởng thành, tăng sắc tố quanh hốc mắt, acanthosis nigricans, tàn nhang, đốm nâu, tăng sắc tố ngoại sinh, v.v. [5].

Rodriques và cộng sự đã đề cập đến hai đặc điểm của nám giúp phân biệt với các rối loạn sắc tố khác [5]. Đầu tiên, nám xuất hiện ở bờ ổ mắt và hiếm khi ở vùng hàm dưới. Thứ hai, nám không tối màu như tăng sắc tố do thuốc hoặc hồng ban rối loạn sắc tố (EDP), cũng không có màu xám như xi măng. Tuy nhiên, trên thực tế, rất khó để chẩn đoán phân biệt tình trạng nám.

Xem đầy đủ tại: https://nhathuocngocanh.com/nam-nguyen-nhan-gay-nam-chan-doan-va-dieu-tri/